Współistnienie twardziny układowej, zespołów twardzinopodobnych i chorób nowotworowych

Mariusz Ciołkiewicz, Izabela Domysławska, Agata Ciołkiewicz, Piotr Adrian Klimiuk, Anna Kuryliszyn-Moskal

Abstrakt
Współistnienie schorzeń reumatologicznych i nowotworowych może przybierać różne formy. Schorzenia reumatologiczne (w tym twardzina układowa [systemic sclerosis – SSc], zespoły twardzinopodobne i objaw Raynauda) jako zespoły paraneoplastyczne są objawem działania substancji wydzielanych przez komórki nowotworowe i zaburzeń immunologicznych związanych z procesem złośliwym. Mogą wyprzedzać manifestację kliniczną nowotworu, występować z nim równocześnie lub po jego wykryciu. Z kolei przewlekły przebieg schorzeń reumatycznych (zespołu Sjögrena, SSc, reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia układowego, zapalenia skórno-mięśniowego) poprzez stymulację immunologiczną może pobudzać kancerogenezę. Czynniki genetyczne, środowiskowe (wirusy, substancje chemiczne, promieniowanie) oraz zaburzenia nadzoru immunologicznego mogą być przyczyną zarówno schorzeń reumatologicznych, jak i nowotworowych. Leczenie przeciwnowotworowe może powodować zmiany reumatologiczne, zaś leki immunosupresyjne stosowane u chorych z zespołami reumatologicznymi mogą działać karcynogennie. Pacjentów z długotrwałym lub atypowym przebiegiem schorzeń reumatycznych, z obciążonym wywiadem rodzinnym i osobniczym w kierunku choroby nowotworowej oraz z obecnością markerów nowotworowych, przeciwciał monoklonalnych czy innych objawów paraneoplastycznych, należy objąć diagnostyką w kierunku obecności ukrytego procesu złośliwego. W poniższej pracy dokonaliśmy przeglądu literatury dotyczącej współistnienia procesów reumatycznych i chorób nowotworowych, starając się zwrócić uwagę na praktyczne aspekty tej niezwykle ważnej problematyki.

Słowa kluczowe
nowotwór, twardzina układowa, zespół twardzinopodobny

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (3): 119-126

PMID: 18476458

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL