Wykorzystanie bayesowskiego podejścia statystycznego w rozpoznawaniu wtórnego nadciśnienia tętniczego: analiza bayesowska

Łukasz Jerzy Krzych

Abstrakt
Wnioskowanie bayesowskie najczęściej stosowane jest w procesie diagnozowania, w którym decyzje podejmowane są w oparciu o wyniki różnego rodzaju testów diagnostycznych. Uwzględnia ono intuicyjne podejście do problemu ustalenia właściwego rozpoznania, wykorzystując informacje płynące zarówno z badania podmiotowego i przedmiotowego, jak i wyników badań dodatkowych – laboratoryjnych lub obrazowych. Teoria Bayesa mówi, że prawdopodobieństwo występowania choroby (lub badanego punktu końcowego) po otrzymaniu nowej informacji (np. wyniku testu), zwane prawdopodobieństwem a posteriori jest bezpośrednio i wprost proporcjonalnie zależne od wartości wstępnego prawdopodobieństwa a priori (stopnia podejrzenia choroby) i wartości wskaźnika wiarygodności. Niniejsza praca obrazuje schemat podstawowej analizy bayesowskiej w rozpoznawaniu dwóch wtórnych postaci nadciśnienia tętniczego, hiperaldosteronizmu pierwotnego oraz guza chromochłonnego nadnerczy. Taki wybór jest celowy, zważywszy, iż hiperaldosteronizm jest najczęstszą – i coraz częściej wykrywaną – przyczyną hormonalnego objawowego nadciśnienia, natomiast nadciśnienie tętnicze występujące wtórnie do guza chromochłonnego należy do postaci najbardziej burzliwych i klinicznie istotnych. Praca ma na celu zwracać uwagę na fakt codziennego wykorzystywania analizy bayesowskiej przez lekarzy, pomagając im podejmować decyzje diagnostyczne w codziennym kontakcie z pacjentem, oraz – poprzez formalne opisanie jej zasad – ułatwić możliwości porozumiewania się pomiędzy lekarzami, pacjentami, czy studentami medycyny. Przedstawione w pracy informacje opisują celowość i użyteczność tego wnioskowania w podejmowaniu codziennych decyzji diagnostycznych i terapeutycznych. W pracy zwraca się również uwagę na ograniczenia tego procesu, głównie możliwość nieprawidłowej oceny prawdopodobieństwa a priori.

Słowa kluczowe
analiza statystyczna danych, medycyna oparta na dowodach naukowych, podejmowanie decyzji klinicznych, test diagnostyczny, twierdzenie Bayesa

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (3): 132-142

PMID: 18476460

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL