Przypadek chorej z zapaleniem skórno-mięśniowym jako zwiastunem choroby nowotworowej w postaci raka płuca

Grzegorz Przybylski, Agnieszka Jarzemska, Jarosław Czerniak, Krystyna Siemiątkowska, Aleksandra Gadzińska, Krzysztof Cieśliński

Abstrakt
Zapalenie skórno-mięśniowe (dermatomyositis – DM) jest układowym schorzeniem tkanki łącznej, charakteryzującym się ściśle określonymi zmianami zapalnymi w bioptatach mięśni. Wynikają one z uwarunkowanego humoralnie zapalenia drobnych naczyń, w rezultacie którego dochodzi do gromadzenia się komórek zapalnych, głównie T CD4+ oraz B, które naciekają miocyty prowadząc do ich wakuolizacji i zwyrodnienia (przede wszystkim w mięśniach szkieletowych, rzadziej także w gładkich). Częstość występowania DM szacuje się na 1–10 na milion u dorosłych i 1–3,2 na milion u dzieci. Autoimmunologiczny mechanizm indukcji choroby wciąż nie jest w pełni poznany. Na podstawie licznych doniesień udokumentowano powiązanie DM z chorobami nowotworowymi. O pierwszym przypadku zapalenia skórno-mięśniowego w skojarzeniu z rakiem żołądka doniósł Stertz w 1916 roku; w tym samym roku Kankeleit powiązał DM z rakiem sutka. Prawdopodobnie jest to wynik reakcji immunologicznej skierowanej przeciwko wspólnemu antygenowi obecnemu w mięśniach i komórkach transformowanych nowotworowo lub proces wykorzystujący mechanizm leżący u podłoża zespołów paranowotworowych. W pracy przedstawiono przypadek 52-letniej chorej z DM (rozpoznanym zgodnie z kryteriami diagnostycznymi Bohana i Petera) i współistniejącym rakiem płaskonabłonkowym płuca in situ. Pacjentkę poddano lobektomii górnej płuca lewego. Przebieg pooperacyjny był bez powikłań. W ponad 2-letniej obserwacji od czasu zabiegu operacyjnego stan chorej był dobry, bez nawrotu objawów odpowiadających DM oraz bez wznowy choroby nowotworowej. Pamiętając, że DM może być rewelatorem raka płuca, zawsze należy przeprowadzać skrupulatną diagnostykę w celu wykluczenia towarzyszących zmian nowotworowych. Dotyczy to w szczególności osób po 40. roku życia.

Słowa kluczowe
objawy paraneoplastyczne, rak płuca, zapalenie skórno-mięśniowe

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (3): 143-147

PMID: 18476461

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL