Czkawka jako objaw niedokrwienia mięśnia sercowego

Waldemar Krysiak, Sławomir Szabowski, Marta Stępień, Katarzyna Krzywkowska, Artur Krzywkowski, Piotr Marciniak

Abstrakt
Czkawka jest mimowolnym, napadowym, wdechowym ruchem klatki piersiowej połączonym ze skurczem przepony i dodatkowych mięśni oddechowych, przy równoczesnym zamknięciu głośni. Mechanizm tego w gruncie rzeczy prostego, prymitywnego odruchu odgrywa istotną rolę w zabezpieczaniu dróg oddechowych przed aspiracją treści z przełyku. Mechanizm odruchu czkawki przebiega na drodze aferentnej (stymulacja zakończeń nerwu błędnego, przeponowego i włókien współczulnych unerwiających narządy klatki piersiowej, jamę brzuszną, ucho, nos i gardło, jak również pobudzenie ośrodka czkawki w ośrodkowym układzie nerwowym, najczęściej jako wyraz zaburzeń psychicznych lub metabolicznych) oraz eferentnej (nerwy przeponowe). Czkawka o charakterze incydentalnym jest dolegliwością powszechną, zwykle samoistnie ustępuje i nie stanowi problemu klinicznego. Problem taki wiąże się z przewlekłą czkawką patologiczną bądź czkawką objawową – wtórną. Może ona prowadzić do znacznego zmęczenia, utraty masy ciała, bezsenności lub depresji. Na ogół czkawka patologiczna wiąże się ze znacznym dyskomfortem, który dotyczy zarówno osoby dotkniętej czkawką, jak i jej najbliższego otoczenia, u którego budzi szereg emocji: od początkowej ogólnej wesołości, poprzez zniecierpliwienie, aż do uczucia zaniepokojenia i propozycji odwiedzenia gabinetu lekarskiego (najczęściej w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej) jako wyrazu troski o daną osobę. Najczęstszą przyczyną patologicznej, objawowej czkawki są choroby układu nerwowego, zarówno ośrodkowego układu nerwowego (choroby rozrostowe, naczyniopochodne i zapalne), jak i obwodowego układu nerwowego: podrażnienie nerwu przeponowego (choroby rozrostowe, wole) oraz nerwu błędnego (choroby otolaryngologiczne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroby przełyku, żołądka i dwunastnicy, zapalenia wątroby i trzustki, choroby zapalne jelit). W mechanizmie podrażnienia nerwu błędnego czkawkę mogą wywołać także choroby dotyczące klatki piersiowej (urazy, zabiegi) oraz choroby serca (zawał). Przedstawiamy przypadek 62-letniego pacjenta z nawrotową czkawką związaną z aktywnością fizyczną, będącą wtórnym objawem niedokrwienia mięśnia sercowego.

Słowa kluczowe
cukrzyca, leczenie, nadtwardówkowy ropień rdzenia kręgowego, rozpoznanie

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (3): 148-151

PMID: 18476462

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL