Leczenie przeciwkrzepliwe u chorych na nowotwory złośliwe – podsumowanie przeglądów systematycznych

Elie A. Akl, Paola Muti, Holger J. Schünemann

Abstrakt
Wprowadzenie. Przy ocenie prawidłowego postępowania przeciwkrzepliwego u pacjentów z chorobą nowotworową konieczna jest analiza względnych korzyści i szkodliwości leków przeciwkrzepliwych. Cele. Przegląd korzyści i szkodliwości stosowania leków przeciwkrzepliwych ze wskazań profilaktycznych, leczniczych oraz w celu poprawy przeżycia u pacjentów z chorobą nowotworową. Pacjenci i metody. Analiza 6 przeglądów systematycznych dotyczących postępowania przeciwkrzepliwego u pacjentów z chorobą nowotworową zgodnie z metodyką Cochrane Collaboration i Grading of Recomendations Assessment, Development and Evaluation. Wyniki. Profilaktyczne podawanie heparyny lub warfaryny w przypadku centralnego dostępu dożylnego nie powoduje istotnego zmniejszenia częstości objawowej zakrzepicy żył głębokich (odpowiednio ryzyko względne [relative risk – RR]: 0,43; 95% CI: 0,18–1,06 i RR: 0,62; 95% CI: 0,30–1,27). W profilaktyce okołooperacyjnej heparyna drobnocząsteczkowa (HDCz) i niefrakcjonowana (HNF) ma podobny wpływ na ryzyko zgonu (RR: 0,89; 95% CI: 0,61–1,28) i powikłań. We wstępnym leczeniu żylnej choroby zakrzepowo‑zatorowej (venous thromboembolism – VTE), porównując HDCz z HNF obserwuje się zmniejszenie umieralności po 3 miesiącach (RR: 0,71; 95% CI: 0,52–0,98). W długotrwałym leczeniu VTE, HDCz w porównaniu z antagonistami witaminy K zmniejsza częstość nawrotów VTE (hazard względny [hazard ratio – HR]: 0,47; 95% CI: 0,32–0,71), lecz nie zmniejsza umieralności (HR: 0,96; 95% CI: 0,81–1,14). Jako interwencje poprawiające przeżycie wymienia się warfarynę, której stosowanie przez 6 miesięcy w podgrupie pacjentów z drobnokomórkowym rakiem płuca poprawia przeżycie (small cell lung cancer – SCLC) (RR: 0,69; 95% CI: 0,50–0,96) oraz heparynę, której korzystny wpływ na przeżycie sugeruje się u ogółu pacjentów z chorobami nowotworowymi (HR: 0,77; 95% CI: 0,65–0,91), a w szczególności u chorych z postacią ograniczoną SCLC (HR: 0,56; 95% CI: 0,38–0,83). Wnioski. Dostępne obecnie dane nie stanowią podstawy do rutynowego stosowania u pacjentów z chorobą nowotworową profilaktyki przeciwzakrzepowej w przypadku centralnego dostępu dożylnego oraz do wyboru konkretnego leku przeciwkrzepliwego w profilaktyce okołooperacyjnej. Leki przeciwkrzepliwe mogą wpływać na poprawę przeżycia, lecz do oceny, która grupa chorych odniesie największą korzyść, konieczna jest większa ilość danych.

Słowa kluczowe
antagoniści witaminy K, heparyna, leczenie przeciwkrzepliwe, nowotwory

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (4): 183-193

PMID: 18575417

Pobierz artykuł (PDF): EN