Profilaktyka żylnej choroby zatorowo-zakrzepowej u hospitalizowanych pacjentów internistycznych – praktyczne podejście oparte na danych naukowych

James D. Douketis, Imran Moinuddin

Abstrakt
Omówienie danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leków przeciwkrzepliwych w profilaktyce zakrzepicy żył głębokich (deep vein thrombosis – DVT) u pacjentów oddziałów zachowawczych; zrozumienie barier we wdrażaniu profilaktyki i możliwości ich przezwyciężenia oraz praktyczne podejście do każdego pacjenta w kontekście ewentualnej konieczności wprowadzenia profilaktyki przeciwkrzepliwej. Częstość występowania DVT u pacjentów oddziałów zachowawczych w przypadku braku profilaktyki mieści w granicach 10–15%. Na podstawie badań sekcyjnych stwierdzono, że zatorowość płucna stanowiła przyczynę 5–10% zgonów hospitalizowanych chorych. Przy prawidłowym profilaktycznym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych obserwuje się 57% zmniejszenie ryzyka objawowej zatorowości płucnej ([relative risk – RR]: 0,43, 95% CI: 0,26–0,71), 62% zmniejszenie ryzyka zatorowości płucnej zakończonej zgonem (RR: 0,38, 95% CI: 0,21–0,69) oraz 53% zmniejszenie ryzyka objawowej DVT (RR: 0,47, 95% CI: 0,22–1,00). Profilaktyka lekami przeciwkrzepliwymi wiąże się również z nieistotnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia poważnego krwawienia (RR: 1,32, 95% CI: 0,73–2,37). Analiza czynników ryzyka wystąpienia DVT i krwawienia u pacjentów oddziałów zachowawczych może pomóc w identyfikacji chorych, u których profilaktyka jest wskazana lub przeciwwskazana, brak jest jednak wytycznych odnośnie stratyfikacji ryzyka. W grupie pacjentów oddziałów zachowawczych, na podstawie badań z randomizacją ustalono akceptowalny współczynnik korzyści dla profilaktycznego stosowania leków przeciwkrzepliwych w celu zmniejszenia częstości występowania klinicznie niemych oraz objawowych przypadków żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zmniejszenia częstości zatorowości płucnej zakończonej zgonem. Konieczne są dalsze badania w celu opracowania oficjalnego modelu stratyfikacji ryzyka dla pacjentów oddziałów zachowawczych, który pomoże w identyfikacji chorych mogących odnieść największą korzyść z profilaktyki przeciwkrzepliwej.

Słowa kluczowe
leki przeciwkrzepliwe, pacjenci oddziałów zachowawczych, profilaktyka przeciwkrzepliwa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (4): 209-215

PMID: 18575420

Pobierz artykuł (PDF): EN