Stromalne guzy przewodu pokarmowego – epidemiologia, obraz kliniczny, diagnostyka, rokowanie oraz zasady leczenia

Halina Cichoż‑Lach, Beata Kasztelan‑Szczerbińska, Maria Słomka

Abstrakt
Stromalne guzy przewodu pokarmowego (gastrointestinal stromal tumor – GIST) to najczęstsze nowotwory układu trawienia pochodzenia mezenchymalnego. Wywodzą się z komórek zwojów śródściennych, tzw. komórek Cajala. Większość (ok. 95%) stromalnych nowotworów przewodu pokarmowego wykazuje ekspresję błonowego receptora c‑kit o aktywności kinazy tyrozynowej – tzw. antygen CD117. Stromalne guzy przewodu pokarmowego reprezentują mniej niż 1% wszystkich pierwotnych guzów przewodu pokarmowego. Są zmianami zarówno o charakterze łagodnym, jak i złośliwym (30%). Mogą być zlokalizowane w każdym odcinku przewodu pokarmowego, jednak najczęściej w żołądku. Stromalne guzy przewodu pokarmowego występują z podobną częstością u mężczyzn i kobiet. Ujawniają się zwykle u chorych powyżej 50. roku życia, natomiast szczyt zachorowań przypada na 6. dekadę życia. Obraz kliniczny jest niecharakterystyczny i zależy od lokalizacji oraz wielkości zmiany. Około 10–30% guzów typu GIST to guzy całkowicie bezobjawowe, wykrywane przypadkowo podczas diagnostyki endoskopowej, radiologicznej czy zabiegów operacyjnych wykonywanych z różnych wskazań. Zmiany przerzutowe najczęściej dotyczą wątroby bądź otrzewnej. Rzadziej obserwuje się przerzuty do płuc, opłucnej i kości. Stromalne guzy przewodu pokarmowego diagnozuje się poprzez badania obrazowe, histologiczne i immunohistochemiczne. Przydatną i obiecującą metodą diagnostyczną jest pozytronowa tomografia emisyjna. Często ostateczne rozpoznanie ustala się na podstawie badania morfologicznego materiału pooperacyjnego. Rokowanie zależy od wielkości guza, od tzw. liczby mitoz w 50 polach widzenia w dużym powiększeniu oraz od głębokości naciekania błony śluzowej. Radykalne leczenie chirurgiczne jest najbardziej skuteczną metodą leczenia GIST.

Słowa kluczowe
diagnostyka, epidemiologia, obraz kliniczny, rokowanie, stromalne guzy przewodu pokarmowego

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (4): 216-221

PMID: 18575421

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL