Zaburzenia gospodarki potasowej związane z terapią

Franciszek Kokot, Lidia Hyla‑Klekot

Abstrakt
Postępy w zakresie farmakoterapii w ciągu ostatnich 20 lat sprawiły, że lekarz domowy coraz częściej sięga po leki ingerujące w gospodarkę potasową na poziomie nerek i przewodu pokarmowego lub też powodujące przemieszczenie potasu pozakomórkowego do komórek albo odwrotnie. Toteż zarówno hipo-, jak i hiperkaliemia mogą być przyczyną groźnych dla życia stanów chorobowych. Najczęstszą przyczyną hipokaliemii jest utrata potasu przez nerki (diuretyki tiazydowe, tiazydopodobne lub pętlowe, glikokortykosteroidy) lub przewód pokarmowy (biegunki, wymioty, przetoki zewnętrzne) oraz wzmożony napływ potasu do komórek u chorych na astmę stosujących leki sympatykomimetyczne albo spowodowany przedawkowaniem insuliny u chorych na cukrzycę. Główne objawy hipokaliemii to upośledzenie czynności mięśni szkieletowych i gładkich oraz zaburzenia rytmu serca. Hiperkaliemia może być wynikiem ostrej lub schyłkowej niewydolności nerek, defektów cewkowych upośledzających wydalanie potasu z moczem (np. leki blokujące układ renina‑angiotensyna- aldosteron, niesteroidowe leki przeciwzapalne, cyklosporyna, leki przeciwgrzybicze)lub rozpadu komórek (tumor lysis syndrome). Objawy kliniczne hiperkaliemii dotyczą funkcji zarówno mięśni poprzecznie prążkowatych oraz mięśnia sercowego, jak i miocytów gładkich. Swoistym antidotum na hiperkaliemię są sole wapnia podane dożylnie. W ciężkich przypadkach chorego może uratować jedynie dializoterapia.

Słowa kluczowe
gospodarka potasowa, hiperkaliemia, hipokaliemia

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (7-8): 431-434

PMID: 18714739

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL