Zapalenie rdzenia kręgowego w przebiegu tocznia rumieniowatego układowego. Przegląd literatury

Małgorzata Łukjanowicz, Marek Brzosko

Abstrakt
Mielopatia przebiegająca klinicznie jako ostre poprzeczne lub podłużne zapalenie rdzenia kręgowego jest jedną z cięższych i rzadziej występujących neuropsychiatrycznych manifestacji tocznia rumieniowatego układowego (systemic lupus erythematosus – SLE) (1–3% chorych). Rzadziej zapalenie rdzenia obserwowano w przebiegu innych chorób tkanki łącznej, najczęściej w przebiegu zespołu antyfosfolipidowego, rzadziej zespołu Sjögrena, choroby Behçeta i mieszanej choroby tkanki łącznej. Ostre poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego (acute transverse myelitis – ATM) może występować także w przebiegu chorób o innej etiologii, w tym m.in. stwardnienia rozsianego, sarkoidozy, chorób zakaźnych lub nowotworów złośliwych. Zapalenie rdzenia w przebiegu SLE manifestuje się jako burzliwie przebiegające uszkodzenie rdzenia kręgowego, w konsekwencji którego występuje porażenie, względnie niedowład mięśni, cięte zaburzenia czucia oraz uszkodzenie czynności mięśni gładkich, przebiegające głównie jako uszkodzenie zwieraczy. W przypadku podejrzenia ATM badaniem obrazowym z wyboru jest obrazowanie za pomocą tomografii rezonansu magnetycznego z dożylnym podaniem środka kontrastowego (gadolinu). W badaniu ogólnym płynu mózgowo‑rdzeniowego (cerebrospinal fluid – CSF) u chorych na ATM w przebiegu SLE stwierdzano pleocytozę z przewagą granulocytów, zwiększone stężenie białka i małe stężenie glukozy, co znacznie utrudnia różnicowanie w początkowym okresie choroby. Z naszych obserwacji (2 chore na SLE), niepotwierdzonych dotychczas przez innych autorów, wynika, że w CSF pobranym w ostrym okresie zapalenia rdzenia można stwierdzić przeciwciała charakterystyczne dla SLE. Wczesne włączenie leczenia immunosupresyjnego podawanymi dożylnie cyklofosfamidem i glikokortykosterydami w dużych dawkach poprawia odległe rokowanie. W cięższych przypadkach stosowano również inne metody leczenia. Rokowanie w tej jednostce chorobowej nawet przy prawidłowo prowadzonym leczeniu jest niepewne.

Słowa kluczowe
mielopatia toczniowa, podłużne zapalenie rdzenia, poprzeczne zapalenie rdzenia, toczeń rumieniowaty układowy (SLE)

Pol Arch Med Wewn, 2009; 119 (1-2): 67-73

PMID: 19341181

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL