Leczenie biologiczne nieswoistych zapaleń jelit

Danuta Owczarek, Dorota Cibor, Małgorzata Szczepanek, Tomasz Mach

Abstrakt
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (ulcerative colitis – UC), choroba Leśniowskiego i Crohna (Crohn’s disease – CD) oraz nieokreślone zapalenie jelita grubego noszą wspólne miano nieswoistych zapaleń jelit (inflammatory bowel diseases – IBD). W IBD dochodzi do zaburzenia wielu mechanizmów immunologicznych, które dotyczą odpowiedzi komórkowej i humoralnej. Uważa się, że w CD duże znaczenie ma odpowiedź typu komórkowego, a dominującymi cytokinami są: czynnik martwicy nowotworu α (tumor necrosis factor α – TNF‑α), interferon γ (INF‑γ) oraz interleukiny 1β (IL‑1β), IL‑2, IL‑6, IL‑8 i IL‑12. W UC dochodzi do wzmożonej ekspresji komórek Th2, biorących udział w humoralnym typie odpowiedzi, co związane jest z produkcją interleukiny 4 (IL‑4), IL‑5, IL‑6, IL‑10 i TNF‑α. W patogenezie IBD istotny jest również brak równowagi miedzy cytokinami prozapalnymi a cytokinami przeciwzapalnymi. Konwencjonalna terapia CD i UC bardzo często nie daje zadawalających efektów, dlatego też w ostatnim czasie zwiększa się zainteresowanie nowymi metodami leczenia tych chorób, takimi jak terapia biologiczna, terapia genowa, przeszczep macierzystych komórek krwiotwórczych i leukafereza. Terapia biologiczna to leczenie ukierunkowane na różne etapy przebiegu procesu zapalnego. Podstawowe kierunki leczenia biologicznego polegają na neutralizacji cytokin prozapalnych, wykorzystaniu cytokin przeciwzapalnych i hamowaniu adhezji neutrofili. Terapia biologiczna stanowi bardzo obiecującą perspektywę, ponieważ umożliwia wyeliminowanie glikokortykosteroidów i leków immunosupresyjnych lub zmniejszenie ich dawek, skraca okres hospitalizacji, pozwala uniknąć leczenia chirurgicznego, przedłuża okres remisji i poprawia jakość życia chorego. Obecnie w Polsce zarejestrowane są 2 leki biologiczne stosowane w terapii CD: infliksymab i adalimumab.

Słowa kluczowe
choroba Leśniowskiego i Crohna (CD), terapia biologiczna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego (UC)

Pol Arch Med Wewn, 2009; 119 (1-2): 84-89

PMID: 19341184

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL