Zmiany narządowe w procesie starzenia

Katarzyna Wieczorowska‑Tobis

Abstrakt
Starzenie rozumiane jako postępujące pogorszenie funkcji narządów utrudniające utrzymanie homeostazy rozpoczyna się między 30. a 40. rokiem życia. Jednak wyznaczenie wyraźnej granicy pomiędzy zwyczajnym starzeniem a procesami chorobowymi jest często trudne, dlatego wraz z uzyskaniem nowych danych staje się jasne, że wiele zmian przypisywanych wcześniej upływowi czasu wynika ze współistnienia patologii. Zgodnie z aktualną wiedzą starzenie się układu sercowo‑naczyniowego oznacza zmniejszenie elastyczności naczyń tętniczych, zmniejszenie zdolności relaksacji zwłaszcza lewej komory i jej podatności, osłabienie funkcji węzła zatokowo‑przedsionkowego oraz zmniejszenie odpowiedzi na stymulację β‑adrenergiczną. W układzie oddechowym w procesie starzenia następuje zwiększenie wymiarów pęcherzyków płucnych i oskrzelików końcowych z tendencją do zapadania się przestrzeni powietrznych, zmniejszenie powierzchni wymiany gazowej i zmniejszenie objętości oddechowej (statycznej i dynamicznej). W konsekwencji zmian w układzie oddechowym, krążenia i mięśniach znacznemu zmniejszeniu ulega maksymalne zużycie tlenu. Starzenie nerek obejmuje zmniejszenie nerkowego przepływu krwi i filtracji kłębuszkowej (do 1 ml/min/rok). W konsekwencji zmian w obrębie cewek nerkowych zmniejsza się zdolność nerek do zagęszczania i rozcieńczania moczu oraz regulacji pH, a także zdolność do zmian ilości sodu wydalanego z moczem. Najmniejsze zmiany obserwuje się w układzie pokarmowym. Jak wynika z najnowszych badań, częste u osób starszych zmiany atroficzne błony śluzowej żołądka i zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego są konsekwencją infekcji Helicobacter pylori, a zaparcia raczej wynikiem braku aktywności oraz diety, a nie upływu czasu. Uważa się, że żadna z opisanych zmian nie wystarcza do wywołania procesu chorobowego, wszystkie jednak ułatwiają występowanie procesów chorobowych, torują więc drogę chorobom nawet u zdrowych osób starszych.

Słowa kluczowe
homeostaza, starzenie, zmiany narządowe

Pol Arch Med Wewn, 2008; 118 (SUPPLEMENT 1): 63-69

Pobierz artykuł (PDF):    PL