Wpływ alkoholu etylowego na zespół metaboliczny

Wojciech Jelski, Maciej Szmitkowski

Abstrakt
Zespół metaboliczny charakteryzuje grupa czynników ryzyka chorób układu sercowo- -naczyniowego, takich jak: otyłość brzuszna, małe stężenie lipoprotein o dużej gęstości (high-density lipoproteins – HDL) cholesterolu, duże stężenie triglicerydów, podwyższone ciśnienie tętnicze, insulinooporność lub nieprawidłowa tolerancja glukozy. W licznych pracach badano zależność między konsumpcją alkoholu a powszechnością zespołu metabolicznego i jego poszczególnych składników. Działanie etanolu może zarówno nasilać, jak i przeciwdziałać powstawaniu tego zespołu – zależy to przede wszystkim od ilości oraz rodzaju spożywanego alkoholu. Na ogół uważa się, że umiarkowane spożywanie alkoholu jest związane z mniejszą częstością występowania zespołu metabolicznego i korzystnym wpływem na poziom lipidów, obwód talii i stężenie glukozy na czczo. Spośród składników wchodzących w skład zespołu metabolicznego najbardziej korzystne działanie etanolu wynika z jego wpływu na wzrost stężenia frakcji HDL cholesterolu. Związek między spożyciem alkoholu a częstością występowania zespołu metabolicznego jest silniej zaznaczony szczególnie u osób pijących czerwone wino, ponieważ zawarte w nim polifenole zwiększają aktywność śródbłonkowej syntazy tlenku azotu (endothelial nitric oxide synthase – eNOS), która odgrywa kluczową rolę w patogenezie zespołu metabolicznego. Obniżona aktywności tego enzymu przyczynia się do rozwoju insulinooporności, nadciśnienia tętniczego i dyslipidemii. Stymulacja aktywności eNOS, która uczestniczy w transporcie cząsteczek HDL, może wyjaśnić mechanizm wzrostu stężenia tej frakcji pod wpływem etanolu. Śródbłonkowa syntaza tlenku azotu wymaga obecności antyoksydantów chroniących przed inaktywacją tlenku azotu w reakcji z anionami nadtlenkowymi i kumulacją peroksyazotanów.

Słowa kluczowe
alkohol etylowy, zespół metaboliczny

Pol Arch Med Wewn, 2007; 117 (7): 306-311

PMID: 17966596

Pobierz artykuł (PDF): EN   PL